Text concordance

Please read the notes on Using the text concordance if you have not already done so.

If you just want to find a cantiga from the first few words of the lyrics, try the Index by incipit instead.

Cantigas processed: 420

Total lines: 21656

Total words: 162243

Total distinct word forms: 10220

Alphabetical index: A | B | C | D | E | F | G | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | X | Z

Word:    Show references: always for single word results never   
1 word formCountReferences
COMO819
1:12como foi saüdada
1:22como chegou canssada
1:27como mollér menguada,
1:35nen como a contrada
1:62de como foi chegada
1:72como foi corõada,
2Esta é de como Santa María pareceu en Toledo a Sant' Alifonsso e déu-ll' ũa alva que trouxe de Paraíso, con que dissésse missa.
3Esta é como Santa María fez cobrar a Teófilo a carta que fezéra cono démo, u se tornou séu vassalo.
4Esta é como Santa María guardou ao fillo do judéu que non ardesse, que séu padre deitara no forno.
4:48como xe fazer soía;
4:60como traedor crüél.
4:74como guardou Ananía
5Esta é como Santa María ajudou a Emperadriz de Roma a sofrê-las grandes coitas per que passou.
5:81Pois desta guisa pres mórt' o meninno, como vos dit' ei,
5:96neno téu Fillo de mi non se nembra, como fazer sól?”
5:143ant' o Apostóligu' e ante vós, como os feitos á.”
6Esta é como Santa María ressucitou ao meninno que o judéu matara porque cantava “Gaude Virgo María”.
6:36o fendeu bẽes assí, ben | como quen lenna fende.
6:62e ele lle contou como | o judéu o ferira,
7Esta é como Santa María livrou a abadessa prenne, que adormecera ant' o séu altar chorando.
8Esta é como Santa María fez en Rocamador decender ũa candea na vïóla do jograr que cantava ant' ela.
8:30como x' ante vïolava, | e a candea pousou
9Esta é como Santa María fez en Sardonai, préto de Domás, que a sa omagen, que éra pintada en ũa távoa, se fezésse carne e manass' óio.
9:12como non quería
9:14como fez digamos
9:49e como non lévas, | asse Déus te valla,
9:98o monj' entôn disse: | “Como quér que seja,
9:134mas, como penssamos,
11Esta é de como Santa María tolleu a alma do monge que s' afogara no río ao démo, e feze-o ressocitar.
12Esta é como Santa María se queixou en Toledo eno día de sa fésta de agosto, porque os judéus crucifigavan ũa omagen de cera, a semellança de séu Fillo.
13Esta é como Santa María guardou o ladrôn que non morresse na forca, porque a saüdava.
13:1Assí como Jesú-Cristo, | estando na cruz, salvou
14Esta é como Santa María rogou a séu Fillo pola alma do monge de San Pedro, por que rogaran todo-los santos, e o non quis fazer senôn por ela.
14:37e contou ao convento | como s' ouvér' a perder,
15Esta é como Santa María defendeu a cidade de Cesaira do Emperador Jüião.
15:118foi-lles dizer como vos direi:
16Esta é como Santa María converteu un cavaleiro namorado, que s' ouvér' a desasperar porque non podía aver sa amiga.
17Esta é de como Santa María guardou de mórte a onrrada dona de Roma a que o démo acusou pola fazer queimar.
17:5de como fez o dïabre fogir
18Esta é como Santa María fez fazer aos babous que crían a seda dúas toucas, porque a dona que os guardava lle prometera ũa e non lla déra.
18:50mentes como sabía
19Esta é como Santa María fillou vingança dos tres cavaleiros que mataron séu ẽemigo ant' o séu altar.
19:30que fossen da térra como quen s' eixilla.
20:3loar como mereces,
21Esta é como Santa María fez aver fillo a ũa mollér maninna, e depois morreu-lle, e ressocitou-llo.
22Esta é como Santa María guardou a un lavrador que non morresse das feridas que lle dava un cavaleiro e séus ómees.
22:22“Sennor, val-me como vales os téus,
23Esta é como Santa María acrecentou o vinno no tonél, por amor da bõa dona de Bretanna.
23:1Como Déus fez vinno d' agua ant' Arquetecrinno,
24Esta é como Santa María fez nacer ũa fror na boca ao crérigo, depois que foi mórto, e éra en semellança de lílïo, porque a loava.
25Esta é como a imagen de Santa María falou en testimonio ontr' o crischão e o judéu.
25:112de como os el ascondía;
25:128como foi, ca non mentiría;
25:148per como éu achei escrito:
25:161como Déus verría nacer
26Esta é como Santa María juïgou a alma do Roméu que ía a Santïago, que se matou na carreira por engano do dïabo, que tornass' ao córpo e fezésse pẽedença.
27Esta é como Santa María fillou a sinagóga dos judéus e fez dela eigreja.
28Esta é como Santa María defendeu Costantinóbre dos mouros que a combatían e a cuidavan fillar.
29Esta é como Santa María fez parecer nas pédras omágẽes a sa semellança.
30Esta é de loor de Santa María, de como Déus non lle póde dizer de non do que lle rogar, nen ela a nós.
31Esta é como Santa María levou o boi do aldeão de Segóvia que ll' avía prometudo e non llo quería dar.
32Esta é como Santa María amẽaçou o bispo que descomungou o crérigo que non sabía dizer outra missa senôn a súa.
33Esta é como Santa María levou en salvo o roméu que caera no mar, e o guïou per so a agua ao pórto ante que chegass' o batél.
34Esta é como Santa María fillou dereito do judéu pola desonrra que fezéra a súa omagen.
35Esta é como Santa María fez queimar a lãa aos mercadores que ofereran algo a súa omage, e llo tomaran depois.
35:20se fora, como vos digo, | ouvéron-se d' acordar
35:80que matou séus ẽemigos, | como vos éu ja dit' ei.
35:86o que vir que é guisado, | como o podér sofrer.”
36Esta é de como Santa María pareceu no maste da nave, de noite, que ía a Bretanna, e a guardou que non perigoasse.
37Esta é como Santa María fez cobrar séu pée ao óme que o tallara con coita de door.
38Esta é como a omagen de Santa María tendeu o braço e tomou o de séu fillo, que quería caer da pedrada que lle déra o tafur, de que saiu sángui.
38:11como Madr' e Fill' acordados
38:30entrara na eigreja, como sól acaecer,
39Esta é como Santa María guardou a sa omagen, que a non queimas' o fógo.
39:11E como quér que o fógo queimasse
41Esta é como Santa María guareceu o que éra sandeu.
42Esta é de como o crerizôn meteu o anél eno dedo da omagen de Santa María, e a omagen encolleu o dedo con el.
42:39como vos ja dit' avemos; | e conssellaron-ll' assí
42:44assí llo desfez da mente | como desfaz agua sal.
42:55que a leixes e te vaas | comigo a como quér,
43Esta é como Santa María resucitou un meninno na sa eigreja de Salas.
43:34con sa cera como ll' ela | prometera da primeira.
43:45de como fui mentirosa, | mas quisésses méu proveito
43:60de como aquel meninno | de mórte ressucitara,
44Esta é como o cavaleiro que perdera séu açor foi-o pedir a Santa María de Salas; e estando na eigreja posou-lle na mão.
44:26como dos Santos tu és la mellor.”
44:34caça con el como faz caçador.
45Esta é como Santa María gãou de séu fillo que fosse salvo o cavaleiro malfeitor que cuidou de fazer un mõesteiro e morreu ante que o fezésse.
45:16un día meteu ben mentes | como sa alma cativa
45:37d' avê-la? Ca sempr' est' óme | fezo mal, como sabedes,
46Esta é como a omagen de Santa María, que un mouro guardava en sa casa onrradamente, deitou leite das tetas.
46:6como vos quéro contar
46:45Como dizen que andou
47Esta é como Santa María guardou o monge, que o démo quis espantar por lo fazer perder.
47:11como Santa María | foi un monge guardar
47:20con séus córnos merjudos, | ben como touro faz.
47:34como vos ei ja dito, | e ll' o medo tolleu
48Esta é como Santa María tolleu a agua da fonte ao cavaleiro, en cuja erdade estava, e a déu aos frades de Monssarrad a que a el quería vender.
49Esta é de como Santa María guïou os roméus, que ían a sa eigreja a Seixôn e erraran o caminno de noite.
49:6de como nos guardemos
49:8e en como gãemos
50:6como Jeso-Cristo nos verrá joïgar.
51Esta é como a omage de Santa María alçou o gẽollo e recebeu o cólbe da saeta por guardar o que estava pós ela.
51:76na como quand' a mudara.
52Esta é como Santa María fez vĩir las cabras montesas a Montsarrat, e se leixavan ordennar aos monges cada día.
53Como Santa María guareceu o moço pegureiro que levaron a Seixôn e lle fez saber o Testamento das Escrituras, macar nunca leera.
53:1Como pód' a Grorïosa | mui ben enfermos sãar,
54Esta é de como Santa María guariu con séu leite o monge doente que cuidavan que éra mórto.
54:34que o ongessen como conviínna.
54:50como muda penas a andorinna.
55Esta é como Santa María serviu pola monja que se fora do mõesteiro e lli crïou o fillo que fezéra alá andando.
55:13fez, como vos éu ja dixe, | que se foi con un abade,
55:30pera a sa majestade, | e como quen se razõa
55:32“Mia Sennor, éu a ti venno | como mollér que se sente
55:52começou: “Salve Regina”, | assí como lle mandara
56Esta é como Santa María fez nacer as cinco rósas na boca do monge depós sa mórte, polos cinco salmos que dizía a onrra das cinco lêteras que á no séu nome.
57Esta é como Santa María fez guarecer os ladrões que foran tolleitos porque roubaran ũa dona e sa companna que ían en romaría a Monsarrat.
58Como Santa María desvïou a monja que se non fosse con un cavaleiro con que poséra de s' ir.
58:15Con ele que se foss' a como quér,
59Como o Crucifisso déu a palmada a onrra de sa madre aa monja de Fontebrar que poséra de s' ir con séu entendedor.
59:18mais como mollér rafez
61Como Santa María guareceu ao que xe lle torcera a boca porque descreera en ela.
61:24ant' o altar en térra como perdudo,
61:30e tan são ben como xo ant' avía.
62Como Santa María déu fillo a ũa bõa dona que deitara en pennor, e crecera a usura tanto que o non podía quitar.
62:24lle rogou entôn, como non perdesse
62:27Ca ben como se lle ouvésse dito
63Como Santa María sacou de vergonna a un cavaleiro que ouvér' a seer ena lide en Sant' Esteván de Gormaz, de que non pod' i seer polas súas tres missas que oiu.
63:34como cada día soía fazer.
64Como a mollér que o marido leixara en comenda a Santa María non podo a çapata que lle déra séu entendedor meter no pée nen descalçá-la.
64:44e dizede-lle como moiro por séu amor;
65Como Santa María fez soltar o óme que andara gran tempo escomungado.
65:46como saísse daquel mao estado.
65:66como mio dará o que é fól provado?”
65:107E des i ergeu-s' e como quen s' aparta
65:144e de como fora o feito disséron;
65:171Entôn cuidei lógo como me partisse
65:173e que como fól entr' as gentes guarisse
66Como Santa María fez a un bispo cantar missa e déu-ll' a vestimenta con que a dissésse, e leixou-lla quando se foi.
66:52como a lee comenda.
67Como Santa María fez connocer ao óme bõo que tragía o démo consigo por servente; e quiséra-o matar, senôn pola oraçôn que dizía.
67:15E como quen á gran coita | de comprí-lo que deseja,
67:50como vos contarei óra; | e por Déus, ben m' ascuitade:
67:61e como lle lealmente | sempre serviço fezéra.
67:82e esvãeceu ant' eles, | como x' éra vãidade.
68Como Santa María avẽo as dúas combooças que se querían mal.
69Como Santa María fez oír e falar o que éra sordo e mudo, en Toledo.
69:32un óm' ant' o altar, ben como quando
69:51Entôn corrend' o monge como cérva
71Como Santa María mostrou aa monja como dissésse brevement' “Ave María”
71:2a Sennor que nos móstra | de como a loemos.
71:10rezava cada día, | como nós aprendemos,
71:28como veer quiséstes | ũa monja mesquinna?
71:39Que, quand' ouço u fala | como Déus foi comigo,
71:49mente assí dizía | como ll' a Pïadosa
72Como o démo matou a un tafur que dẽostou a Santa María porque perdera.
72:47como vos ja retraí,
73Como Santa María tornou a casula branca que tingiu o vinno vermello.
73:26como se sangue fresco fossen i deitar.
74Como Santa María guareceu o pintor que o démo quiséra matar porque o pintava feo.
74:4de como Santa María quis guardar
74:25trouxe tan gran vento como quando faz
75Como Santa María fez veer ao clérigo que éra mellor pobreza con omildade ca requeza mal gãada con orgullo e con sobervia.
75:43da vélla como morría, | e que lle désse recado
75:80como ced' a Paraíso | vaa u ten ja pousada.”
75:107que o chamou con sa mão | como xo ante chamara,
75:132fóra daquel lugar mao, | como Sennor mesurada.
76Como Santa María déu séu fillo aa bõa mollér, que éra mórto, en tal que lle désse o séu que fillara aa sa omagen dos braços.
76:15E como mollér que éra fóra de séu sen
77Esta é como Santa María sãou na sa igreja en Lugo ũa mollér contreita dos pées e das mãos.
77:22na sa fésta grande, como vos retreito
78Como Santa María guardou un privado do Conde de Tolosa que non fosse queimado no forno, porque oía sa missa cada día.
78:40e diss': “Esta missa, a como quér que seja,
78:64ant' ele viv', e soube de como queimara
79Como Santa María tornou a meninna que éra garrida, corda, e levó-a sigo a Paraíso.
80Esta é de loor de Santa María, de como a saüdou o ángeo.
81Como Santa María guareceu a mollér do fógo de San Marçal que ll' avía comesto todo o rostro.
82Como Santa María guardou un monge dos dïáboos que o quiséran tentar e se lle mostraron en figuras de pórcos polo fazer perder.
82:31Dizendo: “Como vós ousastes parar
82:36como fumo se desfezéron entôn;
83Como Santa María sacou de cativo de térra de mouros a un óme bõo que se ll' acomendara.
84Como Santa María resuscitou a mollér do cavaleiro, que se matara porque lle disse o cavaleiro que amava mais outra ca ela; e dizía-lle por Santa María.
84:20en como se levantava | e de mal o sospeitou,
85Como Santa María livrou de mórte un judéu que tiínnan preso ũus ladrões, e ela soltó-o da prijôn e feze-o tornar crischão.
85:39e as fazían arder assí como tições,
86Como Santa María livrou a mollér prenne que non morresse no mar e fez-lle aver fillo dentro nas ondas.
86:5ben como guardou ũa póbre mollér
87Como Santa María mandou que fezéssen bispo ao crérigo que dizía sempre sas óras.
88Como Santa María fez a un físico que se metera monje que comesse das vidas que os outros monjes comían, que a el soían mui mal saber.
89Esta é como ũa judéa estava de parto en coita de mórte, e chamou Santa María e lógo a aquela óra foi libre.
89:68contando como ll' avẽéra
89:69do fill' e como sãos
91Como Santa María deceu do céo en ũa eigreja ante todos e guareceu quantos enfermos i jazían que ardían do fógo de San Marçal.
91:44como Sennor que enas coitas non fal
92Como Santa María alumeou un crérigo que éra cégo.
92:42como vos dissémos acá.
93Como Santa María guareceu un fillo dun burgês que éra gafo.
93:34dizendo pela térra como quis vĩir
94Esta é como Santa María serviu en logar da monja que se foi do mõesteiro.
95Como Santa María livrou un séu ermitán de prijôn dũus mouros que o levavan a alên mar, e nunca se podéron ir atá que o leixaron.
96Como Santa María guardou a alma dun óme bõo que se non perdesse, ca o avían escabeçado ladrões, e fez que se juntassen o córpo e a tésta e se maenfestasse.
96:39De vós.” E contou como o mataran
97Como Santa María quis guardar de mórte un privado dun rei que o avían mezcrado.
97:43como mi dizen.” Respôs el: “Qual?”
98Como ũa mollér quis entrar en Santa María de Valverde e non pude abrir as pórtas atẽen que se mãefestou.
98:5de como Santa María | desdennou assí
99Como Santa María destrüiu un gran póboo de mouros que entraran ũa vila de crischãos e querían desfazer as sas omágẽes.
101Como Santa María guareceu o que éra sordo e mudo.
101:22como vos quéro contar,
102Como Santa María livrou un crérigo que os ladrões deitaran en un poço.
102:42como é de caer uso,
103Como Santa María feze estar o monge trezentos anos ao canto da passarinna, porque lle pedía que lle mostrasse qual éra o ben que avían os que éran en Paraíso.
103:35de como fora este feito, | disséron: “Quen oïrá
103:36Nunca tan gran maravilla | como Déus por este fez
104Como Santa María fez aa mollér que quería fazer amadoiras a séu amigo con el córpo de Jesú-Cristo e que o tragía na touca, que lle corresse sángui da cabeça atá que o tirou ende.
104:2como quen ao séu Fillo | Déus coida escarnecer.
104:44todo como ll' avẽéra; | e déron porên loor
105Como Santa María guareceu a mollér que chagara séu marido porque a non podía aver a sa guisa.
105:42de como a quis a Virgen guardar:
105:45e tal xe ficou como xe vẽéra,
105:96mais como me poderei levantar?”
105:103e como sãara lle preguntaron,
106Esta é como Santa María sacou dous escudeiros de prijôn.
106:10como de prijôn saír
106:36como ll' o cepo britou
106:58como Sennor poderosa.
107Como Santa María guardou de mórte ũa judéa que espenaron en Segóvia; e porque se acomendou a ela non morreu nen se firiu.
107:13como póde ficar viva
108Como Santa María fez que nacesse o fillo do judéu o rostro atrás, como llo Merlín rogara.
108:9como disséron a min,
108:31como s' enserraría?”
108:58fez Déus como llo pediu
108:62como lle fora rogar
109Como Santa María livrou un óme de cinco dïáboos que o querían levar e matar.
109:25dos Céos en como vos éu direi:
110:3E como póde per lingua seer loada
111Esta é como un crérigo de missa que servía a Santa María morreu no río que ven por París; e a tercer día ressocitó-o Santa María e sacó-o do río.
111:6mais assí como ll' avên.
112Como Santa María guardou ũa nave que ía carregada de triígo que non perecesse, e sacó-a en salvo ao pórto.
112:7Como fez ũa vegada
113Como Santa María de Monsserraz guardou o mõesteiro que non feriss' a pena en ele que caeu da róca.
115Esta é como Santa María tolleu ao démo o mininno que lle déra sa madre con sanna de séu marido, porque concebera del día de Pascoa.
115:69como o dém' andava
115:185como llas Déus envía.
115:268o moç' e como perdiz
115:286Como óme que se dól,
116Esta é como Santa María fez acender dúas candeas na sa eigreja en Salamanca, porque o mercador que as i poséra llas encomendara.
116:10como an de costume.
116:45assí como vos direi,
116:47e, como per oír sei,
117Como ũa mollér prometera que non lavrasse no sábado e per séu pecado lavrou, e foi lógo tolleita das mãos; e porên mandou-se levar a Santa María de Chartes, e foi guarida.
118Como Santa María resucitou en Saragoça un mininno que levaron mórto ant' o séu altar.
119Como Santa María tolleu un joíz aos dïáboos que o levavan e tornó-o a sa casa e disse-lle que se mẽefestasse, ca outro día avía de morrer.
119:1Como somos per conssello do démo perdudos,
119:17oiu como de peleja ou de gran perfía
119:56E outro día morreu como ll' a Virgen disse;
121:2carreiras en como guarde | os séus de mórt' e de mal.
121:46mostrando como nas coitas | aos séus é mui leal.
122Como Santa María resucitou ũa infante, filla dun rei, e pois foi monja e mui santa mollér.
122:10feita como quando pariu e jaz.
122:26e ela fez como a quen despraz
123Como Santa María guardou un frade mẽor dos dïáboos na óra que quis morrer, e torcía-se todo con medo deles.
123:11Que o acorresse, como ll' acorreu,
124Como Santa María guardou un óme que apedraron que non morresse atá que se mẽefestasse, porque jajũava as vigías das sas féstas.
124:5como vos éu contar quéro; | e, según com' aprendí, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
124:18dizendo: “Ai, Sennor, val-me, | ben como valiste ja
124:32e de como nós creemos, | Déus sa alma recebeu.
125Como Santa María fez partir o crérigo e a donzéla que fazían voda, porque o clérigo trouxéra este preito pelo démo, e fez que entrassen ambos en orden.
125:30se tornaron, e el disse: | “Como vos vai?” Disséron: “Mal;
125:40e fais-me como a aja, | senôn, lógo morrería.”
125:68fezo que a sa eigreja | fosse, como ir soía.
125:79como non pérças ta alma; | e senôn, Déus se vingará
125:97Desta guisa acordados | foron os novios, como diz
126Esta é como Santa María guareceu un óme en Élche dũa saeta que lle entrara pelos óssos da faz.
126:3Como sãou en Élche ũa vez
127Esta é como Santa María non quis que entrasse na sa eigreja do Poe un mancebo que déra a sa madre un couce; e el, pois viu que non podía entrar, cortou o pée, e depois sãou-o Santa María.
127:7E non catou o mesquinno | como o troux' e pariu
127:31El, como quér que lle fosse | esto de fazer mui gréu,
127:44e pois espertou fez lógo | como ll' a bõa Sennor
128:52mui sãa e mui fremosa, | como x' a Déus guardar quiso
129Como Santa María guareceu un óme dũa saetada que lle déran pelo ollo.
131Esta é como Santa María guardou o emperador de Costantinóbre que non morresse so ũa pena que caeu sobr' ele, e morreron todo-los outros que con ele éran.
132Esta é como Santa María fez ao crérigo que lle prometera castidade e se casara que leixasse sa mollér e a fosse servir.
132:40éra de como ll' achavan
132:69de como acostumara
132:108Cuidando en como vira
133Esta é de como Santa María ressucitou ũa mininna que levaron mórta ant' o séu altar.
134Esta é como Santa María guareceu na sa eigreja en París un óme que se tallara a pérna por gran door que avía do fógo de San Marçal, e outros muitos que éran con ele.
135Como Santa María livrou de desonrra dous que se avían jurados por ela quando éran meninnos que casassen ambos en uno, e fez-lo ela comprir.
135:52séu feito como passou;
135:135o novio fez como faz
136Esta é como en térra de Pulla, en ũa vila que á nome Fója, jogava ũa mollér os dados con outras compannas ant' ũa eigreja; e porque perdeu, lançou ũa pédra que déss' ao Meninno da omage de Santa María, e ela alçou o braço e recebeu o cólbe.
137Como Santa María fez seer casto a un cavaleiro que soía seer mui luxurïoso.
138Como San Joán Boca-d' Ouro, porque loava a Santa María, tiraron-ll' os ollos e foi esterrado e deitado do patrïarcado; e depois fez-lle Santa María aver ollos, e cobrou per ela sa dinidade.
138:12feitos e de como foi Madre de Déus;
138:43Que pelas tetas, como meninno faz,
138:52como a sa carne mui nóbre convên;
139Como Santa María fez que falasse o Fillo que tiínna nos braços ao da bõa mollér, que lle disse: “papa!”
141Como Santa María acorreu a un monge séu que a servía e que ficava os gẽollos cada que ementavan o séu nome na eigreja e beijava a térra.
142Como Santa María quis guardar de mórte un óme dun rei que entrara por ũa garça en un río.
143Como Santa María fez en Xerez chover por rógo dos pecadores que lle foron pedir por mercee que lles désse chovía.
143:6como Santa María quis oír
143:15foi como Déus quis por nos remiír
143:16nacer, como dit' avía,
144Como Santa María guardou de mórte un óme bõo en Prazença dun touro que vẽéra polo matar.
144:19éra como lle fezésse prazer.
144:43assí como se quisésse morrer.
145Como San Joán, patrïarca de Alexandría, déu quant' avía a póbres en ũu ano caro.
146Como Santa María guareceu a un donzél, fillo dũa bõa dona de Brïeiçôn, que ía en romaría a Santa María d' Albeça e topou con sus ẽemigos na carreira, e sacaron-lle os ollos e cortaron-lle as mãos.
146:70mais como coitada mollér
146:72que Déus dar-ll-ía como quér
146:77E fez séu dóo como faz
146:93Esto dizendo como diz
147Como ũa mollér póbre déu sa ovella a guardar a un ovelleiro, e quando ao trosquïar das ovellas vẽo a vélla demandar a súa e o ovelleiro disse que a comera o lobo, chamou Santa María de Rocamador, e a ovella braadou u lla tiínna o ovelleiro asconduda e disse: “ei-me acá, ei-m' acá.”
148Como un cavaleiro guareceu de mãos de séus ẽemigos por ũa camisa que chaman de Santa María, que tragía vestida.
149Como un préste aleimán dultava do Sagramento do Córpo de Déus e rogou a Santa María que lle mostrasse ende a verdade; e Santa María assí o fez porque éra de bõa vida.
149:5Mas, como cuidar deve | null' óme que non póssa
152Como ũu bon cavaleiro d' armas, pero que éra luxurïoso, dezía sempr' “Ave María”, e Santa María o fez ên partir per sa demostrança.
153Como ũa mollér de Gasconna, que desdennava a romaría de Santa María de Rocamador, disse que, se a alá non levass' ũa séla en que siía, que nunca iría alá.
154Como un tafur tirou con ũa baesta ũa saeta contra o céo con sanna porque perdera, e cuidava que firiría a Déus ou a Santa María.
154:19En vĩir; e el en tanto, | assí como de primeiro,
155Como un cavaleiro d' Aleixandría foi malfeitor, e quando vẽo a vellece, repentiu-se e foi a un santo ermitán confessar-se; e el disse-lle que jajũasse, e o cavaleiro disse que non podía.
156:19nen cantar como cantara | da que Déus quiso nacer
156:31e oiu como cantavan | vésperas a gran lezer
157Como ũus roméus ían a Rocamador e pousaron en ũu burgo, e a óspeda furtou-lles da farinna que tragían.
158Esta é como Santa María sacou de prijôn un cavaleiro e mandou-lle que se fosse pera Rocamador.
158:6o meteron e en férros, | como gente cobiiçosa, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
158:9que acorrê-lo vẽésse | como Sennor pïadosa,
158:19E el moveu atán tóste | e foi-se quanto s' ir pude | como ll' a Santa Reínna
158:24e contou i ant' os monges | e ante toda-las gentes | todo como ll' avẽéra
158:25e como Santa María | en tirá-lo aguçosa
159Como Santa María fez descubrir ũa pósta de carne que furtaran a ũus roméus na vila de Rocamador.
159:6como mui bõos crischãos, | simplement' e omildosos.
159:11Por eles e non catasse | de como foran errar,
161Como un óme de Moriella, que ameúde ía a Santa María de Salas e tragía sa Magestade, viu vĩir nuveado e pos a Magestade na sa vinna; e non firiu i a pédra, e toda-las outras foron apedreados en derredor.
162Como Santa María fez a sa omagen que mudaran dun altar a outro que se tornass' a séu logar onde a tolleran.
163Como un óme d' Ósca, que jogava os dados, descreeu en Santa María e perdeu lógo a fala; e foi a Santa María de Salas en romaría e cobró-a.
163:10que lla tolleu a desóra, | como se dissésse: “cala!”
163:14e déu-ll' a lingua tal sõo | como fógo que estala.
164Como a omage de Santa María de Salas déu ũu braado, e tremeu a térra, por un prïor da eigreja que fez tirar a força do sagrado Don Fernando, abade de Montaragôn.
164:1Como deve dos crischãos | seer a Virgen onrrada,
165Como Santa María de Tortosa d' Ultramar defendeu a vila do soldán.
165:42e, éu vejo-a bastida | como non vi outra tal?”
166Esta é como Santa María guareceu un óme que éra tolleito do córpo e dos nembros, na sa eigreja en Salas.
166:1Como póden per sas culpas | os ómes seer contreitos,
166:13e ía mui lédo, como | quen se sen nïún mal sente,
167Esta é como ũa moura levou séu fillo mórto a Santa María de Salas, e ressucitou-llo.
167:8e viu como as crischãas | ían a Santa María
169Esta é dun miragre que fezo Santa María por ũa sa eigreja que é ena Arreixaca de Murça, de como foron mouros acordados de a destroír e nunca o acabaron.
171Como ũa mollér de Pédra-Salze ía con séu marido a Salas, e perderon un fillo pequeno en un río, e foron a Salas e achárono vivo ant' o altar.
171:32como o contaron a mi, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
172Como Santa María de Salas livrou un mercador do perígoo do mar.
173Como Santa María de Salas guareceu ũu óme que avía a door que chaman da pédra.
174Como un cavaleiro servía Santa María, e avẽo-lle que jugou os dados, e porque perdeu dẽostou Santa María; e arrepentiu-se depois, e do pesar que ende ouve tallou a lingua; e sãô-lla Santa María, e falou depois mui ben.
174:1Como aa Virgen pesa | de quen érra a cïente,
174:7Como quér que el dissésse | contra Déus muita folía,
174:10e fillou-s' a chorar muito, | como óme que se sente
175Como Santa María livrou de mórte ũu mancebo que enforcaron a mui gran tórto, e queimaron un erége que llo fezéra fazer.
176:30e non cata nóssos érros, | nen como somos culpados.
178:26ca tant' é aquesto como | non lle dares nemigalla.”
179Como ũa mollér que éra contreita de todo o córpo se fez levar a Santa María de Salas e foi lógo guarida.
179:18ben como pédra con cal.
179:30como carr' en pedregal.
180:29De como é Donzéla, Isaía
180:35Como foi Póbre, queno osmaría,
180:56e como sérva se foi omildar
181Esta é como Aboíuçaf foi desbaratado en Marrócos pela sina de Santa María.
182Como Santa María livrou ũu ladrôn da mão dos dïáboos que o levavan.
183:8da Virgen mui grorïosa, | feita como vos direi
184Esta é como Santa María livrou de mórte ũu meninno que jazía no ventre da madre, a que déran ũa cuitelada pelo costado.
185Como Santa María amparou o castélo que chaman Chincoia dos mouros que o querían fillar.
185:15Diss' el: “Como?” Respôs-ll' ele: | “Se éu vósso poder ei,
186Esta é como Santa María guardou ũa mollér do fógo, a que querían queimar.
186:14como vos per mi óra dito será.
186:20se a visses como a óra éu vi
186:54mais ficou a dona como quen está
187Esta cantiga é do mõesteiro de Jerusalen, como lles déu Santa María muito trigo en un ano caro e depois muito ouro.
189Esta é como un óme que ía a Santa María de Salas achou un dragôn na carreira e mató-o, e el ficou gafo de poçôn, e pois sãou-o Santa María.
191Como a alcaidessa caeu de cima da pena de Róenas d' Alvarrazín, e chamou Santa María e non se feriu.
191:14como ll' avẽo u ía, | pera fillardes façanna
192Como Santa María livrou ũu mouro a que quería fillar o démo, e feze-o tornar crischão.
193Como Santa María guardou de mórte ũu mercadeiro que deitaron no mar.
193:33e lles el ouve contado | como o no mar meteron,
193:35E depois lles ar contava | como sempre as vigías
193:46e fezéron justiçá-los | como quen atán muit' érra.
194Como Santa María livrou ũu jograr dũus que o querían matar e lle querían fillar o que tragía.
194:1Como o nome da Virgen | é aos bõos fremoso,
195Como Santa María fez que onrrassen o cavaleiro que morreu no torneamento, porque guardou a sa fésta.
195:56como se chamava.
195:169como merecía;
196Como Santa María converteu un gentil que lle quería gran mal e fezéra ũa forma pera deitar ũa imagen do ídolo que adorasse, e saiu-lle ũa imagen de Santa María con su Fillo en braços.
196:25achou dona con séu fillo, | ben como se o crïasse,
197Como Santa María de Terena ressocitou ũu meninno a que matara o démo.
197:1Como quér que gran poder
197:40todo como ll' avẽéra, | e séu don déron i qual
197:44matou, e desfez séu feito | como a agua o sal.
198Esta é como Santa María fez fazer paz e que se perdõassen ũus ómees que se querían matar ũus con outros ant' a sa eigreja en Terena.
199Como un peliteiro, que non guardava as féstas de Santa María, começou a lavrar no séu día de março, e travessou-se-lle a agulla na garganta que a non podía deitar; e foi a Santa María de Terena e foi lógo guarido.
200:18assí como provarei.
201Como Santa María livrou de mórte ũa donzéla que prometera de guardar sa virgĩidade.
201:18que o matou mui tóste | como mollér sandía.
201:46como nunca mais fora, | e assí a guaría,
202Esta é como un clérigo en París fazía ũa prosa a Santa María e non podía achar ũa rima, e foi rogar a Santa María que o ajudasse i, e achó-a lógo. E a Magestade lle disse “muitas graças.”
203Como Santa María acrecentou a farinna a ũa bõa mollér porque a dava de grado por séu amor.
204Como Santa María guariu un frade por rógo de San Domingo.
204:14como podería mórto | de so térra resorgir.
205Como Santa María quis guardar ũa moura que tiínna séu fillo en braços u siía en ũa torre ontre dúas amẽas, e caeu a torre, e non morreu nen séu fillo, nen lles empeceu ren, e esto foi per oraçôn dos creschãos.
205:5se fazen e como deven; | e assí abèrtamente
206Como o Papa Leôn cortou sa mão, porque éra tentado d' amor dũa mollér que lla beijara, e pois sãó-o Santa María.
206:8per como o enganasse; | e tanto pós el andou
207Esta é como un cavaleiro poderoso levava a mal outro por un fillo que lle matara, e soltó-o en ũa eigreja de Santa María, e disse-lle a Magestade “gracías” porên.
208Como ũu erége de Tolosa meteu o Córpo de Déus na colmẽa e déu-o aas abellas que o comessen.
208:3Ca assí como dos céos | deceu e que foi fillar
208:20de deitá-l' en algún lógo | mao; e como felôn
209Como el rei Don Afonso de Castéla adoeceu en Bitória e ouv' ũa door tan grande que coidaron que morresse ende, e poséron-lle de suso o livro das Cantigas de Santa María, e foi guarido.
209:7E, como non devo aver gran sabor
211Como Santa María fez aas abellas que comprissen de cera un ciro pasqual que se queimara da ũa parte.
212Como ũa bõa dona de Toledo emprestou un sartal a ũa mollér póbre por amor de Santa María, e furtaron-llo, e fez-llo ela cobrar.
213Como Santa María livrou ũu óme bõo en Terena de mão de séus ẽemigos que o querían matar a tórto, porque ll' apõían que matara a sa mollér.
213:6e de como foi o feito | contar-vos-ei a maneira:
213:18fezo como mollér maa, | non quis albergar senlleira.
213:78que ela o guarecera | como guariu a primeira
214Como Santa María fez a un cavaleiro que gãasse ũa igreja que lle prometera.
214:1Como a demais da gente | quér gãar per falssidade,
214:35E como do as a face | devía jazer de juso,
215Como Santa María guardou a sa Majestade que non recebesse dano de muitos tormentos que lle fazían os mouros.
215:49todo per como passara, | pero por quanto podéssen
216Como Santa María se mostrou en semellança da mollér do cavaleiro ao démo, e o démo fugiu ant' ela.
216:9de o cobrar, e quería | cobrá-lo ja como quér;
216:17Porên como lla levasse | o cavaleiro cuidou,
217Esta é de como un conde de França que vẽo a Santa María de Vila-Sirga non pude entrar na eigreja a mẽos de se confessar.
218Esta é como Santa María guareceu en Vila-Sirga un óme bõo d' Alemanna que éra contreito.
218:45E pois alá foi, lógo | non fez como quen érra,
219Esta é como Santa María fez tornar negra ũa figura do démo que éra entallada en mármor blanco, porque siía cabo da sa imagen que éra entallada en aquel mármor meesmo.
219:3Que assí como tẽévras | e luz departidos son,
219:8que Séna éste chamada; | e como dizer oí,
219:21como fezéra se negro | fosse; mas non quis que tal
221Como Santa María guareceu en Onna al rei Don Fernando, quand' éra meninno, dũa grand' enfermidade que avía.
222:6como nos nozir non póssa | en esta vid' escarnida.
223Esta é como Santa María sãou ũu óme bõo que coidava morrer de ravia.
224Como Santa María de Terena, que é no reino de Portugal, ressucitou ũa meninna mórta.
225Como ũu clérigo ena missa consomiu ũa aranna que lle caeu no cález, e andava-lle ontr' o coiro e a carne viva, e fez Santa María que lle saísse pela unna.
226Esta é do mõesteiro d' Ingratérra que s' afondou e a cabo dun ano saiu a cima assí como x' ant' estava, e non se perdeu null' óme nen enfermou.
226:32como sobre térra; e toda sa pról
226:46todo sobre térra como x' ant' estar
226:51A foron porên como Madre de Déus
227Como Santa María sacou un escudeiro de cativo de guisa que o non viron os que guardavan o cárcer en que jazía.
227:20E el respondeu-lles lógo | de como xe lle nembrava
228Como un óme bõo avía un múu tolleito de todo-los pées, e o óme bõo mandava-o esfolar a un séu mancebo, e mentre que o mancebo se guisava, levantou-s' o múu são e foi pera a eigreja.
228:25como o vej' óra são | andar e muit' escorreito;
229Como Santa María guardou a sa eigreja en Vila-Sirga dos mouros que a querían derribar, e fez que fossen ende todos cégos e contreitos.
231Como Santa María fez que tres mininnos alçassen os mármores que non podían alçar toda a gente que se i ajuntava.
232Como un cavaleiro que andava a caça perdeu o açor, e quando viu que o non podía achar, levou ũu açor de cera a Vila-Sirga, e achó-o.
233Como Santa María defendeu un cavaleiro que se colleu a ũa eigreja súa dũus cavaleiros que o querían matar.
233:20e quando foi na carreira | e, como vos dixe, vira
233:36en como tóste chegaron, | que deste mundo non éran;
234Esta é como Santa María de Vila-Sirga fez oír e falar un moço que éra sordo e mudo, porque teve vigía ũa noit' ant' o séu altar.
235Esta é como Santa María déu saúde al rei Don Afonso quando foi en Valadolide enfermo que foi juïgado por mórto.
235:1Como gradecer ben-feito | é cousa que muito val,
235:38a Virgen Santa María, | como Sennor mui leal.
235:42jornadas grandes no día, | como quen and' a jornal.
236Como ũa mollér perigoou no mar, e tragía un fillo pequeno nos braços; e feze-a Santa María per cima das aguas andar de pé, assí como iría per un mui bon chão.
236:27Foi de como ll' avẽéra. | E todos lógo sen al
237Como Santa María fez en Portugal na vila de Santarên a ũa mollér pecador que non morresse ta que fosse ben confessada, porque avía gran fïança en ela e jujũava os sábados e as sas féstas a pan e agua.
237:22como vos retraí ant' éu, | tev' assí por guisado
237:28e con outros pós ela foi | como louc' atrevudo.
237:49Sennor, sempr' en ti confïei, | como quér que pecasse,
238Como Déus se vingou dun jograr tafur que jogava os dados e porque perdera descreeu en Déus e en Santa María.
238:15Non quis catar o maldito | como prendeu carne Déus
238:42Déus fille de ti vingança, | assí como se vingou
240:21e como róga por nós cada vez
241Esta é como un meninno que éra esposado con ũa meninna caeu de cima dũa muit' alta pena en fondo, e quebrou per todo o córpo e morreu. E sa madre começó-o de pedir a Santa María, e déu-llo viv' e são, e ontr' o moço e sa esposa meteron-s' en orden.
241:2como Santa María
242Esta é como Santa María de Castroxeriz guariu de mórte un pedreiro que ouvéra de caer de cima da óbra, e esteve pendorado e teve-se nas pontas dos dedos da mão.
243Como ũus falcõeiros que andavan a caça estavan en coita de mórte en un regueiro, e chamaron Santa María de Vila-Sirga, e ela por sa mercee acorréu-lles.
243:8como guareceu de mórte | estranna dous falcõeiros.
243:18e chegaron aa agua, | cada ũu como viínna, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
244Como Santa María guareceu un óme que inchou que cuidou morrer, porque escarnecía dos que ían a sa igreja.
244:32e tornou entôn tan são | como nunca foi mellor;
245Como Santa María tirou un óme de prijôn e o fez passar un río que éra mui fondo, e non se mollou.
245:31Muitas vezes açoutado, | como contaron a min,
246:12Mas aa tarde ll' en mente | vẽo como falecer
247Como ũa meninna naceu céga, e a cabo de déz anos levárona a Santa María de Salas, e déu-lle lógo séu lume Santa María.
247:1Assí como Jeso-Cristo | fez veer o cégo-nado,
247:6guariu-a Santa María, | como vos será contado.
247:30varrendo sempr' a eigreja | como lle fora mandado.
248Como dous marinneiros se querían matar en Laredo ant' o altar de Santa María, e pola sa gran mercee guardó-os que se non matassen nen se ferissen.
248:19E assí como os braços | foron ambos estender
249Como un maestre que lavrava na eigreja que chaman Santa María d' Almaçán, en Castroxeriz, caeu de cima en fondo, e guardó-o Santa María que se non feriu.
249:9ían i lavrar por algo | que lles davan, como dan
249:17eno mais alto da óbra, | como bon maestre faz.
251Como Santa María levou consigo a meninna de Proença que pedía o fillo aa sa Majestade.
251:56fill'.” E tendeu os braços | como se fosse séu.
252Como Santa María guardou ũus ómẽes que non morressen dejuso dun gran monte de arẽa que lles caeu dessuso.
252:5e per i saber podedes | como guarda quen servir
253Como un roméu de França que ía a Santïago foi per Santa María de Vila-Sirga, e non pod' ên sacar un bordôn de férro grande que tragía en pẽedença.
253:12que, como quér que pecasse, | ena Virgen grorïosa
253:20de livras viínt' e quatro | e, como quér que podésse,
253:55E contou a razôn toda | como o bordôn levava,
253:56assí como ja oístes; | e cada ũu loava
254Como dous monges que saíron da orden foron livres dos dïabos polo nome de Santa María que ementaron.
255Como Santa María guareceu a mollér que fezéra matar séu genrro polo mal prez que ll' apõían con el, que non ardeu no fógo en que a meteron.
255:48e preguntou como morrer' assí.
256Como Santa María guareceu a reínna Dona Beatriz de grand' enfermidade, porque aorou a sa omage con grand' esperança.
257Como Santa María guardou sas relicas que se non danassen entr' outras muitas que se danaron.
258Como Santa María acrecentou a ũa bõa dona a massa que tiínna pera pan fazer.
258:19Esmólna como soían. | E el' amassando pan
259Como Santa María fez avĩir na sa eigreja d' Arraz dous jograres que se querían mal, e déu-lles ũa candea que non pode outre trager senôn eles.
259:14vos direi como vos mando guarir.”
259:29como lles foi mandado da Sennor
261:3como punne de lles fazer prazer
261:34como per pont', e passada fazer
262Como Santa María guareceu no Poi ũa mollér que éra sorda e muda.
262:23E como quér que falasse | nas outras razões ben,
262:26como lle mostrou a Virgen, | que non ouve companneira,
262:32detrás lo altar u éra, | e contou-lles como viu
263Como Santa María apareceu a un óme que éra tolleito de todo-los nembros e disse-lle que se fezésse levar a sa igreja e sería lógo são.
263:21Pero falou como pode | e disse: “Alá irei
264Como Santa María fez perecer as naves dos mouros que tiínnan cercada Costantinópla, tanto que os crischãos poséron a sa imagen na riba do mar.
264:21como mollér que fosse | mui ben faïçõada, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
264:22como a Virgen santa | pareceu, parecía.
265Como Santa María guareceu a Joán Damacẽo da mão que avía corta.
265:61aquestas cartas deitarás como quér
266Como Santa María de Castroxerez guardou a gente que siía na igreja oíndo o sermôn, dũa trave que caeu de cima da igreja sobr' eles.
266:20aquele sermôn oíndo, | como contaron a mi,
267Como Santa María livrou un mercador do perígoo das ondas do mar en que cuidava morrer u caera dũa nave.
267:15Como quér que el pelas térras mercasse,
268Como Santa María guareceu en Vila-Sirga ũa dona filladalgo de França, que avía todo-los nembros do córpo tolleitos.
268:29e pois foi en Vila-Sirga | fez, como sól seer manna
268:30dos roméus, muitas candeas, | assí como entendemos.
268:38ca muit' aginna o pódes | fazer, como nós creemos.”
269Como un menino que éra sordo e mudo resuscitó-o Santa María per rógo de sa madre do menino e fez-lle cobrar o falar e o oír.
269:28Quand' esto oiu sa madre, | disse como vos direi:
271Esta é de como ũa nave estedéra tres meses en un río e non podía saír porque a combatían mouros, e Santa María sacou-a en salvo.
271:19Ca como quér que ben crean | en Déus os de Portogal,
271:30e guisad' os aparellos | quis como mellor podér.
272Como Santa María fez en San Joán de Leterán en Roma que se mudasse ũa sa omagen da ũa parede da igreja na outra.
273Esta é como Santa María déu fíos a ũu óme bõo pera coser a savãa do séu altar.
274:22esta garnacha se fosse | comprida como devía.”
275Como Santa María de Terena guariu dous freires do espital que ravïavan.
275:27E disse lógo como vos éu direi:
275:49como Sennor mui nóbr' e de mui gran prez
276Como Santa María do Prado, que é cabo Segóvia, guariu un monteiro del Rei dũa campãa que lle caeu de suso.
277Como Santa María guardou oito almograves en ũa fazenda que ouvéron con mouros, porque non comeron carn' en sábado.
277:31Ca assí como lles davan | lançadas pelos costados,
278Como ũa bõa dona de França, que éra céga, vẽo a Vila-Sirga e teve i vigía, e foi lógo guarida e cobrou séu lume. E ela indo-se pera sa térra, achou un cégo que ía en romaría a Santïago, e ela consellou-lle que fosse per Vila-Sirga e guarecería.
278:1Como sofre mui gran coita | o óm' en cégo seer,
278:31E contou todo séu feito, | como fora con roméus
278:42como en fazer dous cégos | tan aginna guarecer.
279Como el rei pidiu mercee a Santa María que o guarecesse dũa grand' enfermidade que avía; e ela, como sennor poderosa, guarecê-o.
279:5como sofr' este vósso loador;
281Como un caveleiro vassalo do démo non quis negar Santa María, e ela o livrou do séu poder.
282Como Santa María acorreu a un moço de Segóbia que caeu dun sobrado mui alto, e non se feriu porque disse: “Santa María, val-me.”
282:18amava mais d' outra cousa | como séu fillo carnal,
283Como Santa María de Terena sãou un clérigo da boca que se lle torcera mui fèramente.
284Esta é como Santa María livrou un monge do poder do démo que o tentava.
285Como Santa María fez aa monja que non quis por ela leixar de s' ir con un cavaleiro que se tornass' a súa ôrdin, e ao cavaleiro fez outrossí que fillasse religïôn.
285:54como non saiu a ele, de que mui gran querela
285:59Pois vẽo a outra noite, como na primeira fez
285:90e como começaste | atán gran bavequía
286Esta é como caeu o portal sobre dous judéus que escarnecían a un óme bõo.
286:26e por ti me escarnecen, | como tu pódes veer.”
286:28por dar-lle con ũa pédra; | mais viu de como caeu
287Como Santa María de Scala, que é a par de Jénüa, livrou ũa mollér de mórte que ía alá per mar en romaría.
287:10buscou como a matasse, | e fez en elo mal sen.
287:14e de como foi aquesto, | non vos ên negarei ren.
288Como un óme bõo de relijôn foi veer a igreja u jazía o córpo de Sant' Agostín, e viu i de noite Santa María e grandes córos d' ángeos que cantavan ant' ela.
289Como Santa María de Tocha guariu un lavrador que andava segando en día de San Quirez, que se lle cerraron os punos ambos.
289:16foi, assí como se fosse | con fórt' engrud' engrudada;
289:20como x' estava a Tocha, | e muito por el rogaron
291Como Santa María tirou un escolar de prijôn en Touro porque lle fezéra ũa cantiga eno cárcer jazendo.
291:19De quanto pesar fezéra | a Déus e como pecou
292Como el Rei Don Fernando vẽo en visiôn ao Tesoureiro de Sevilla e a Maestre Jorge que tirassen o anél do séu dedo e o metessen no dedo da omagen de Santa María.
292:44a omagen de séu padre | fez põer como convên
292:78dizend': “É gran maravilla | como do dedo lle sal.”
293Como un jograr quis remedar como siía a omagen de Santa María, e torceu-se-lle a boca e o braço.
294Como ũa mollér que jogava os dados en Pulla lançou ũa pédra aa omagen de Santa María, porque perdera, e parou un ángeo de pédra que i estava a mão e recebeu o cólbe.
295Como Santa María apareceu en visiôn a un rei que a servía en todas aquelas cousas que el sabía e podía, e semellava-lle que se omildava contra el en gualardôn do serviço que lle fezéra.
296Como Santa María apareceu a un monje na cibdade de Conturbél e mostrou-lle como a servisse.
296:18foss', e aparecer-lle | foi, como vos dissér,
297Como Santa María mostrou vertude na sa omagen, porque dizía un frade que non avía vertude no madeir' entallado.
298Como Santa María de Seixôn guariu ũa mollér de demónio.
298:40assí como faz mollér mui pecadriz;
299Como Santa María vẽo en visiôn a un freire e mandou-lle que désse ũa sa omagen que tragía a un rei.
299:31“E como fillaste tal ousadía
300:44como a póssa onrrar,
300:56de como perdí méus días
301Como Santa María de Vila-Sirga tirou un escudeiro de prijôn, que o tiínnan en Carrôn pera matar.
302Como Santa María de Monsarrat descobriu un furto que se fez na sa igreja.
303Como ũa omagen de Santa María falou nas Ólgas de Burgos a ũa moça que ouve medo.
304Esta é como Santa María de Ribéla non quér que arça outr' óio ant' o séu altar senôn d' olivas que seja ben claro e muit' esmerado.
305Como Santa María fez ũa carta de pẽedença que tragía ũa mollér pesar mais en ũa balança que quant' aver poséron na outra
306Como Santa María fez converter un erége en Roma que dizía que Santa María non podía seer virgen e aver fillo.
306:10pintada ena eigreja, | como vos quéro dizer,
306:16pintada ena parede, | e como a saüdar
306:21o ángeo, como lógo | atán tóste s' emprennou;
306:23E fez que tevésse cinta | ven como prennada sól
306:28ca vedes que ten a cinta | como mollér prenne ten
307Como Santa María tolleu ũa gran tempestade de fógo en térra de Cecilla.
308Como Santa María guariu ena cibdade de Rara ũa mollér idrópica.
308:28como d' anssar un grand' óvo; | a outra, por non chufar,
309Esta é como Santa María vẽo en visôn en Roma ao Papa e ao Emperador e disse-lles en qual logar fezéssen a eigreja.
309:46como seja a eigreja | feita, do Fill' e do Padre.”
311Como Santa María de Monsarrat resuscitou un óme que ía alá en romaría e morreu na carreira.
312Como o cavaleiro non pude comprir sa voontade con sa amiga na casa en que lavraran a omagen de Santa María.
312:33e cuidand' en sa amiga | en como a avería,
313:39E os gẽollos ficaron | como podéron mellor,
313:61e cada un dos da nave, | assí como prometeu
314Como Santa María guareceu ũu cavaleiro de Segóvia que avía perdudo o lume dos ollos.
314:4e de como foi o feito | todo vo-lo contarei,
314:50Quantos derredor estavan | e viron como a luz
315Esta é como Santa María guareceu en Tocha, que é cabo Madride, un meninno que tiínna ũa espiga de triígo no ventre.
315:11Pola Virgen bẽeita, | de como vos diremos.
316Como Santa María fillou vingança do crérigo que mandou queimar a ermida, e fez-lla fazer nóva.
317Como Santa María se vingou do escudeiro que déu couce na pórta da sa eigreja.
317:3Como s' achou, non á i mui gran sazôn,
317:43Mais avẽo-ll' en como vos éu direi:
318Como Santa María se vingou do crérigo que furtou a prata da cruz.
318:19Outro di' aa eigreja | foi, como soía ir,
318:23De como foi este feito | e o non diz, dé-lle Déus
319Esta é como Santa María guariu en Terena ũa manceba raviosa.
321Esta é como Santa María guareceu en Córdova ũa moça dũa grand' enfermidade que avía.
322Como Santa María guariu ũu óme en Évora que ouvéra de morrer dun ósso que se ll' atravessara na garganta.
322:5e punna en todas guisas | como non fiquemos fóra
323Como Santa María ressucitou ũu meninno en Coira, ũa aldea que é préto de Sevilla.
323:16dizendo: “Ai éu, méu fillo, | como fico de ti sóo;
323:36ond' e como resorgira, | ca por mórto o tevéra;
324Como Santa María guareceu en Sevilla ũu mudo que avía dous anos que non falara.
325Como Santa María de Tudía sacou ũa manceba de cativo.
325:46e diss': “En térra de Tánjar | me sõo como soía.”
326Como Santa María de Tudía prendeu os ladrões que lle furtaron as colmẽas.
326:37atá que os viu jazer como jaz
327Como Santa María guariu o crérigo que se lle tornaran as pérnas atrás porque fez ũus panos mẽores dun pano que furtou de sôbelo altar.
327:5Jesú-Crist' en Odimira, | como vos óra direi,
328Esta é como Santa María fillou un logar pera si eno reino de Sevilla e fez que lle chamassen Santa María do Pórto.
329Como déus fez a un mouro que fillou a oférta do altar de Santa María que se non mudasse do logar.
329:5e dar-nos de Déus sa graça, | tal é como quen cospir
331Como Santa María de Rocamador ressocitou un meninno mórto. (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
331:14como madr' a fillo beija | con que muit' afán padece,
331:25e oi mais jarás so térra | ben como jaz téu avóo,
332Esta é como en ũu mõesteiro eno reino de Leôn levantou-se fógo de noite, e mató-o a omage de Santa María con o véo que tiínna na cabeça.
332:2como á Santa María, | quando quér, de o matar.
332:22estadaes encendudos, | como soían deitar.
333Como Santa María de Terena guariu ũu óme contreito que andava en carreta mais avía de quinze anos.
333:39Ca des Pascüa i jouve | assí como vos éu digo (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
334Como Santa María de Terena resorgiu ũu óme que morrera de sandece e tornó-o são.
334:11Daquesto dizer-vos quéro | assí como conteceu;
334:18con érvas, como o désse | a séu marid' a bever,
334:23E dar-ll-ás aqueste vinno, | e fas como te direi:
334:38resorgiü e foi são | como soía seer. (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
335Como Santa María converteu un gentil que adorava os ídolos, porque avía en si pïadade e fazía caridade aos póbres.
335:60de como viu este feito, | e muito mentes parando;
336Esta é como un cavaleiro que éra mui luxurïoso, per rógo que fezo a Santa María, ouve cambïada a natura que nunca pois catou por tal preito.
336:1Ben como punna o démo | en fazer-nos que erremos,
336:2outrossí a Virgen punna | como nos d' errar guardemos.
336:21mais depois ll' escaecía, | como óme que s' obrida
336:29non cates a como sõo | mui comprido de maldade
337Como Santa María guardou un fillo dun óme bõo que non morresse quando caeu o cavalo sobr' el.
337:26como quando Rei Erodes | lle quis séu Fillo matar.
338Como Santa María guareceu na cidade de Évora ũu óme que éra cégo.
338:18como se fossen apresos | con visco ou con betume.
339Esta é como Santa María guardou ũa nave que non perigoasse no mar.
339:23Como a Virgen, que Madr' é de Déus,
341Como Santa María do Poi salvou ũa dona d' érro que ll' aponna séu marido.
341:10como se fezésse tórto, | en que outras muitas jazen.
342Como Santa María fez parecer a sa omage d' ontre ũas pédras mármores que asserravan en Costantinópla.
343Como Santa María de Rocamador guariu ũa manceba demonïada de demónio mudo e fez que falasse.
343:2fezo a outro dïabo | fazer como se calasse.
343:21e como sól falar ousas? | Ca agora tal pecado
344Como Santa María de Tudía fez a ũa cavalgada de crischãos e outra de mouros que maséron ũa noite cabo da sa eigreja e non se viron, por non averen ontr' eles desavẽença.
344:10de dizer como foi esto | por averdes mais creença.
344:30por averen deste feito | como fora connocença.
344:33en como fora miragre; | e partiron-se pagados,
345Como Santa María mostrou en visôn a ũu Rei e a ũa Reínna como avía gran pesar porque entraron mouros a sa capéla de Xerez.
345:6dos mouros como gãaron | Xerez con séu gran poder.
345:76e como a Santa Virgen | ben do fógo a chamara
346Como Santa María guariu ũa mollér d' Estremoz do braço e da garganta que ll' inchara.
347Esta é como Santa María de Tudía resorgiu ũu meninno que éra mórto de quatro días.
348Como Santa María demostrou a ũu rei que trobava por ela gran tesouro d' ouro e de prata.
349Como Santa María mostrou muitos miragres por ũa sa omagen que tragía ũu Rei en sa capéla.
349:21quand' o avangeo santo | dezía como falava
351Esta é como Santa María acrecentou o vinno na cuba en Arconada, ũa aldea que é préto de Palença.
352Esta é como Santa María del Viso guariu ũu açor dun cavaleiro.
353Como un meninno que crïava un abade en sa castra tragía de comer ao meninno que tiínna a omagen enos séus braços, e disso-ll' a omagen que comería con ele mui cedo.
354Como Santa María guardou de mórte ũa bestiola que chaman donezinna.
355Esta é como Santa María de Vila-Sirga livrou ũu óme da forca, que non morreu, por un canto que déra a sa eigreja.
355:5ca lle dá por ũu cento, | como Sennor nóbr' e bõa,
355:73vei como moir' a gran tórto, | ca tu sabes a verdade
355:87Quando foi en Vila-Sirga, | assí como ja contamos,
355:88e pose-llo a séus pées, | como por verdad' achamos;
355:94oíron como falava | e dizía: “Déus loado
355:101preguntaron como fora, | e el ouve retraúdo
356Como Santa María do Pórto fez vĩir ũa ponte de madeira pelo río de Guadalete pera a óbra da sa igreja que fazían, ca non avían i madeira con que lavrassen.
356:12ca de tod' avond' avían; | e porend' a como quér
356:18enteira como x' estava; | nunca óme viu mellor.
356:23Outorgara d' acabá-la, | per como éu apres' ei,
356:25mais fazer nono podéra, | como por verdad' achei,
357Como Santa María do Pórto guareceu ũa mollér que vẽéra a sa casa en romaría e avía a boca tórta e os nembros; e começa assí:
357:1Como tórç' o dém' os nembros | do óme per séus pecados,
357:17soltó-a a Virgen santa, | como sóltan de cadeas
357:20lle tornou fremos' e são | como nunca mais ouvéra.
358Como Santa María do Pórto mostrou per sa vertude un logar u jazían muitos cantos lavrados, que meteron ena sa igreja.
359Como Santa María do Pórto se doeu dũa mollér que vẽo aa sa igreja en romaría, a que cativaran un séu fillo; e sacó-o de cativo de térra de mouros e poso-llo en salvo.
360:15E demais, como Déus póde | seer contra nós irado
361Como Santa María fez nas Ólgas de Burgos a ũa sa omagen que se volveu na cama u a deitaron.
362Como Santa María fez cobrar séu lume a un ourívez en Chartes.
362:6ben ena vila de Chartes, | como vos quéro contar.
362:17escrito, porque s' a vila | queimara, como contei
362:24por elas Santa María, | como vos dix outra vez;
363Como Santa María livrou de prijôn un cavaleiro por ũa cantiga que lle fez, que tiínna preso el Con Simôn.
364Como Santa María do Pórto guardou triínta ómees que cavavan térra pera sa igreja, e caeu ũa torre sobr' eles e non lles empeeceu.
364:23Ante ficaron tan sãos | ben como quand' i entraran (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
365Esta tricentésima e sesagésima quinta é como Santa María tirou de dulta un frade noviço que dizía que a alma non éra nada, no mõesteiro de Fontefría en Narbona.
365:17diss' el, “pois qu' é esta alma | atal como nemigalla,
365:19Ũa noit' assí jazendo, | cuidou como se saísse
366Esta tricentésima e sesagésima sésta é como Santa María do Pórto fez cobrar a Don Manüél un açor que perdera. (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
366:37e o falcôn e a ave | viron como se mergeron
367Como Santa María do Pórto guareceu al Rei Don Afonso dũa grand' enfermedade de que lle inchavan as pérnas tan muito que lle non podían caber enas calças.
368Como Santa María do Pórto guariu ũa mollér dũa coobra que tragía eno ventre, e avía ben tres anos.
368:1Como nos dá carreiras | a Virgen que façamos
368:2ben, outrossí nos móstra | como mal non ajamos.
368:22non ás ta romaría, | per como nós cuidamos.
368:35Ela fez outro día | ben como lle mandaron,
369Como Santa María guardou de mal ũa bõa mollér de Santarên dun alcaide malfeitor, que a quiséra meter en pérdeda de quant' avía por ũa sortella que lle deitara en pennor.
369:1Como Jesú-Cristo fezo | a San Pedro que pescasse
369:83como aquel anél achara. | E ela que llo mostrasse (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
369:94ar disse-ll' el a verdade | en como a enganara, | e déu-s' ende por culpado
370:6en si quis sofrer, como diss' Isaía.
371Como Santa María do Pórto guariu ũa mollér que perigoara dũa pinaça e caera no mar.
371:10por veer como pobravan | e aver ende prazer,
371:35Ant' ía sobre la agua | como se fosse un batél, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
372Como vẽo ũa mollér de Névra, que raviava, a Santa María do Pórto, e apareceu-lle Santa María de noit' e guareceu-a.
374Como ũus almogavares, que sempre entravan a térra de mouros e éran desbaratados, tevéron vigía na capéla do alcáçar de Xerez e prometeron-lle ũa dõa, e entraron en cavalgada e gannaron mui grand' algo.
375Como Santa María do Pórto guariu un cavalo dun escrivan del Rei que lle quería morrer.
376Como un óme levava un anél a Don Manüél, irmão del Rei, e perdê-o na carreira, e fez-llo Santa María cobrar.
377Como un rei déu ũa escrivanía dũa vila a un séu crïado, e avía muitos contrarios que o estorvavan contra el Rei, e prometeu algo a Santa María do Pórto, e fez-ll' aver.
378Como un óme bõo con sa mollér, que morava na colaçôn de San Salvador de Sevilla, tiínna ũa sa filla doente pera mórte, e jouve tres días que non falou; e prometêrona a Santa María do Pórto, e guareceu.
379Como Santa María do Pórto se vengou dos cossárïos do mar que roubavan os ómees que viínnan pobrar en aquela sa vila.
381Como Santa María do Pórto resuscitou un menino que morrera, fillo dun óme bõo que morava en Xerez.
381:14que ben como llo Déus déra, | assí llo ar foi toller.
382Como un ric-óme pidía un erdamento al Rei que lle avía a dar por outro que lle fillara, e nono podía aver dele; e prometeu algo a Santa María, e fez-llo aver lógo mui bõo.
382:3E ele assí as cambia | como lle ven a prazer,
382:40do gran Pórt', éu lle prometo | que lle darei como quér
383Como Santa María de Segónça guardou ũa mollér que quería entrar en ũa nave e caeu no mar, e guareceu e sacó-a Santa María.
383:26foron en Acre tornadas, | mais non como quen atura
383:48assí como ja oístes, | e a sa térra tornada,
384Como Santa María levou a alma dun frade que pintou o séu nome de tres coores.
385Como Santa María do Pórto guareceu un óme dũa pedrada mui grande de que nunca cuidara a guarecer, ca tiínna a tela sedada e tornou-se paralítico, e guarecê-o Santa María.
385:34nen como d' outras que arden | en algũa póbr' ermida.
386Como Santa María avondou de pescado al Rei Don Afonso con mui gran gente que convidara en Sevilla.
386:19Pról súa nunca fezéron | ómes como nós faremos
389Como Santa María do Pórto guareceu un fillo de maestre Pedro de Marsella.
389:27E tal promessa com' esta, | como quér que pequeninna
391Como Santa María do Pórto corregeu ũa moça contreita dos nembros que levaron alá en romaría.
391:1Como pód' a Grorïosa | os mórtos fazer viver,
392Como Santa María do Pórto consentiu que enforcassen un óme que jurou mentira pelo séu nome.
392:34ja outro furto ás feito | como maa crïatura.”
393Como Santa María do Pórto guareceu a un meninno que trouxéron a sa casa ravïoso.
399Esta tricentésima nonagésima novena é como ena vila d' Élvas ũa mollér quiso matar séu fillo e meteu-lle ũa agulla pela cabeça, e apareceu-lle Santa María ante que o matasse e disse-lle que tomasse pẽedença.
399:4como creç' a Déus, séu Fillo, | assí el m' ajude;
399:17como matass' o menino; | ca desembargada
400:5como de Déus ajamos ben,
402:3Non catedes a como pecador
402:7Non catedes como pequei assaz,
402:9ca vós me fezéstes como quen faz
402:11Non catedes a como pequei gréu,
402:15Non catedes en como fui errar,
402:17ést' e de como Déus a perdõar
402:19Non catedes a como fui falir,
402:20mais catade como non sei u ir
403:5como Santa María
404Esta septüagésima sésta é como Santa María guareceu con séu leite o crérigo de grand' enfermidade, porque a loava.
404:9de como guareceu un crerizôn
405Esta septüagésima novena é como Santa María faz en Costantinóbre decer un pano ante sa omagen.
405:47como x' ante sól estar
407Esta düodécima é como Santa María fez veer ao óme que cegara porque se comendara ao démo.
407:1Como o démo cofonder, (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
408Esta é como Santa María sãou o escudeiro a que déron a saetada polo costado.
410:14como vos quéro departir.
410:23‘ÉRRE’ móstra como reinou
411:56pois non avía fillos | como méus companneiros,
411:106ben como se ouvéss' a | casar outra vegada.
413:7Ond' ela foi prenne. Mas como x' ant' éra
413:9ca tant' ouve door como ant' ouvéra
413:22non fica britada de como siía.
414:1Como Déus é comprida Trĩidade
414:7de como foi virgen Santa María
414:15e ficou virgen como xe soía;
414:19de como Déus buscou carne sagrada
415Esta quinta é de como o ángeo Gabrïél vẽo saüdar a Santa María, e esta fésta é no mes de março.
417Esta séptima é como Santa María levou séu fillo ao templo e o ofereceu a San Simeôn; e esta fésta é no mes de febreiro.
417:4como déu Santa María | no templ' a San Simeôn
418:4como os déu a sa Madre, | por que quantos lo oír
419Esta novena é da vigilía de Santa María d' Agosto, como ela passou deste mundo e foi levada ao céo.
419:7Mais como passou ela | deste mundo contar
419:37lle começou séu feito | de como a veer
419:44que mataron méu Fillo | como falsos encréus,
420Esta décima é no día aa processïôn, como as processïões do céo receberon a Santa María quando sobiu aos céos.
420:30que ficou como x' éra | ant' e non foi danada;
421Esta undécima, en outro día de Santa María, é de como lle venna emente de nós ao día do jüízio e rógue a séu Fillo que nos aja mercee.
422Esta düodécima é de como Santa María rógue por nós a séu fillo eno día do jüízio.
422:5entôn fas-ll' enmente | de como foi concebudo.
422:11verrán, di-lli como | con el fogist' a Egito. (†)Click on the line number reference to view footnotes in context.
422:37di-lle como vẽes | deles dos mais poderosos.
423Esta primeira é de com' el fez o céo e a térra e o mar e o sól e a lũa e as estrelas e toda-las outras cousas que son, e como fez o óme a sa semellança.
423:1Como podemos a Déus gradecer
424Esta segunda é de como os tres Reis Magos vẽéron a Beleên aorar a Nóstro Sennor Jesú-Cristo e lle ofereron séus dões.
425Esta terceira é como Nóstro Sennor resurgiu e como se mostrou aos apóstolos e aas tres Marías.
426Esta quarta é como Nóstro Sennor subiu aos céos ante séus dicípolos.
426:8teve sa gran fésta, como Sennor ten,
427Esta quinta é como Nóstro Sennor envïou o séu Santí Spírito sobre los séus dicípolos.